Aktualności

Nauka grenlandzkiego

Filmiki z lekcjami języka grenlandzkiego

04 Październik 2016 Nauka grenlandzkiego

Po dziewięciu latachna Grenlandii – krótki rachunek sumienia

Ludzie maile piszą - parafrazując słowa przeboju grupy Skaldowie - i pytają jak to jest mieszkać na Grenlandii będą Polakiem, co jest najtrudniejsze a co przyszło łatwiej. I czy mi się tam podoba. Odpowiedź nie zawsze jest prosta ale postaram się to w kilku akapitach wyjaśnić.

01 Czerwiec 2015 Po dziewięciu latachna Grenlandii – krótki rachunek sumienia

Grenlandzki kajak

Kajak to jeden z wielu wynalazków Innuitów który pozwolił im przetrwać w bardzo trudnych warunkach. To także jedno z kilku słów które zapożyczone zostało z języka Innuitów do większości języków świata (po grenlandzku to po prostu qajaq).

Kajaki budowane były przez Innuitów od wieków i służyły do polowania i transportu. Był to środek transportu przeznaczony wyłącznie dla mężczyzn, kobiety przemieszczały się dużo większą łodzią zwaną umiaq.

 Budowa kajaka

Sposób budowy grenlandzkiego kajaka to materiał na osobny rozdział. Wystarczy to może wspomnieć że tak jak w dzisiejszym samochodzie każda najmniejsza część w kajaku ma swoją grenlandzką nazwę. grenlandzki kajakPrawdziwy kajak budowany jest „na miarę” jego właściciela. Używa się do tego celu specjalnych wzorów którymi przetwarza się jakoby długość nóg, ramion, szerokość w biodrach itp. na długość i szerokość kajaka. Oznacza to niestety że cała ta żmudna praca jaką jest budowa kajaka idzie na marne kiedy się przytyje.

Sposób budowy kajaka różni się w zależności od regionu i rodzaju wody na jakim miał być używany. Kajaki używane we fiordach wypełnionych górami lodowymi musiały być cieńsze i zwinniejsze niz te używane na otwartej wodzie.

Prawdziwy grenlandzki kajak zrobiony jest bez użycia metalu tj. śrub, gwoździ itp. Jako że na Arktyce nie ma drzew ramę kajaka budowano z kości wieloryba i drzewa które przydryfowało oceanem. Rama ta pokrywana była skórami – głównie foki.  Technologia  ta rozwinięta była tak daleko że nie dało się jej ulepszyć bez użycia materiałów z innych krajów.

Polowania z użyciem kajaka

Również technika polowania z użyciem kajaków była znakomicie rozwinięta. Do polowania używano różnego rodzaju harpunów. Najczęściej używany był oczywiścieUmiaq (rekonstrukcja) harpun przeznaczony do polowania na foki. Był to harpun którego szpic nie był na stałe przymocowany do  samego trzona harpuna. Po trafieniu foki szpic harpuna zostawał wbity a reszta harpuna wpadała do wody. Do szpica przywiązany był balon – nadmuchana i szczelnie zamknięta skóra z foki która pełniła funkcję boi – nie pozwalała trafionej zdobyczy zatonąć. Niesamowite wydaje się że w ten sposób polowano również na wieloryby czy morsy przy czym w tych polowaniach uczestniczyła grupa kajaków a wieloryb transportowany był za pomocą wymienionych już wyżej umiaqów. Należałoby tu wspomnieć że w okolicach Qanaq, czyli najbardziej na północ wysuniętych rejonach Grenlandii, do dziś myśliwi używają kajaków i harpunów do polowania na narwale – wymagają tego przepisy.

Kajak dziś

Jak łatwo sobie wyobrazić kajakowi trudno było konkurować z łodziami motorowymi które po 2-giej wojnie światowej zaczęły pojawiać się na Grenlandii i w naturalny sposób wypierać tradycyjne metody polowania. Dlatego też w latach 70-tych poprzedniego stulecia na Grenlandii powstała inicjatywa zakładania klubów kajakowych które zaczęły zrzeszać pasjonatów tego innuickiego wynalazku. Kluby funkcjonują do dziś i mają dość sportowy charakter a pierwsze miesiące uczestnictwa w nim są najczęściej poświęcane budowie własnego kajaka.  Co roku rozgrywane są mistrzostwa Grenlandii. Oprócz wyścigów konkuruje się m.in. w rzucie harpunem, wynoszeniu kajaka na ląd oraz tak zwanych eskimoskach czyli obrotach na kajaku które niezbędne były myśliwym kiedy kajak przewrócił się w lodowatej wodzie. Na Grenlandii wykonuje się ponad 20 rodzajów eskimosek, najłatwiejsze to te z użyciem wiosła, te najtrudniejsze wykonuje się bez wioseł ze skrzyżowanymi na klatce piersiowej ramionami.

Zobacz krótki filmik z mojej wycieczki kajakiem morskim (niestetety nie grenlandzkim) w Wielkanoc 2013.

 


______________________________________________________________________

Zobacz również:

Kiedy najlepiej przyjechać na Grenlandię

Oferta wyprawy na Grenlandię